Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet | Kennissessie

Wat is Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet?

Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet zijn gebaseerd op het gedachtegoed van de Nieuwe Autoriteit. De methode is ontwikkeld vanuit het werk van Haim Omer en richt zich op het versterken van gezag zonder strijd, dreiging of controle.

De kern is niet dat je het gedrag van de ander probeert te beheersen. De aandacht verschuift naar je eigen houding, zelfcontrole en manier van reageren. Dat sluit aan bij een belangrijke gedachte uit het referaat: machteloosheid is geen falen. Het kan juist een signaal zijn om stil te staan bij wat er gebeurt en welke reactie helpend is.

Bewust reageren vanuit verbinding

Een belangrijk uitgangspunt van Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet is dat het niet gaat om winnen of verliezen. Het gaat om in verbinding blijven, ook wanneer emoties oplopen.

Tijdens het referaat werd stilgestaan bij escalatie en de vraag wat er gebeurt wanneer iemand op je ‘rode knop’ drukt. Door je bewust te worden van je eigen reacties ontstaat ruimte om anders te handelen. Bijvoorbeeld door letterlijk of figuurlijk even uit de situatie te stappen. Niet mee de trap opgaan in emoties of strijd, maar rust brengen.

Wat hierbij kan helpen is ‘het ijzer smeden als het koud is’. Reageren vanuit rust is vaak zinvoller dan reageren op het moment dat emoties hoog oplopen. Dat vraagt om zelfreflectie en de bereidheid om de focus te verleggen van controle over de ander naar controle over het eigen handelen. Het is daarbij helpend om te weten welke situaties of gedragingen jouw eigen ‘rode knoppen’ raken.

Kiezen waar je op reageert

Ook werd gesproken over het kiezen van je strijd. Niet elk gedrag vraagt dezelfde reactie. Binnen de werkwijze wordt soms gewerkt met verschillende ‘manden’:

• Rode mand (maximaal 2 gedragingen)
  Dit gedrag met de hoogste prioriteit vereist directe actie (bijvoorbeeld agressie of geweld). Hier grijp je in met geweldloos verzet door te benoemen dat het gedrag niet geaccepteerd wordt, zonder het te escaleren.
• Oranje mand (maximaal 4 gedragingen)
  Dit gedrag dat je niet kunt negeren maar het is niet gevaarlijk (bijvoorbeeld schelden). Hierop reageer je kort door het gedrag af te keuren maar je gaat niet de strijd aan. Het gesprek over dit gedrag voer je op een rustig moment.
• Gele mand
  Het gaat hier over negatief gedrag en ergernissen (bijvoorbeeld mopperen, zuchten). Dit gedrag negeer je om te voorkomen dat je in een constante correctie belandt én om de relatie goed te houden.
• Groene mand (positieve gedragingen)
  Talenten en positieve karaktereigenschappen verdienen aandacht en bevestiging.

Deze manier van kijken helpt om bewust te reageren en niet automatisch overal evenveel gewicht aan te geven.

Het relatiegebaar als kleine stap naar contact

Tijdens het referaat oefenden collega’s actief met het bedenken van een relatiegebaar. Een relatiegebaar is een klein, onvoorwaardelijk gebaar waarmee je laat zien dat je de ander ziet. Zonder er direct iets voor terug te verwachten. Een relatiegebaar kan iets eenvoudigs zijn, bijvoorbeeld een berichtje sturen of iemand succes wensen.

Het relatiegebaar is niet alleen bedoeld voor momenten waarop het lastig gaat. Het past bij een basishouding waarin verbinding steeds opnieuw aandacht krijgt. Je blijft de persoon los zien van het gedrag

Samen blijven leren bij het RAC

Het referaat liet zien hoe waardevol het is om als collega’s samen te reflecteren op houding, taal en handelen. Zo blijven we bouwen aan passende ondersteuning voor mensen met autisme en hun omgeving.